ලංකා ඉතිහාසය හදාරන්න පුලුවන් මූලාශ්ර ප්රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදන්න පුලුවන්. ඒ තමයි සාහිත්ය මූලාශ්ර සහ පුරාවිද්යාත්මක මූලාශ්ර. පුරාවිද්යාත්මක මූලාශ්රත් අධ්යනයේ පහසුවට ශිලා ලේඛන, කාසි සහ නටබුන් කියලා කොටස් තුනකට බෙදන්න පුලුවන්. කාසි ගැන අධ්යනය කරන විද්යාව තමයි “නාණක විද්යාව”
“මට වරදින්න විදිහක් නෑ. ඒ රශ්මිගේ තාත්තම තමයී.” ඉබේම මට කියවුණා. අද ඉස්කෝලේ පළමු ශ්රේණියට අලුතින් දරුවන් බාරගන්නවා. ඒ හින්දා ගේට්ටුව ළඟ වෙනදාට නැති තදබදයක්. පොඩි පොඩි ළමයි සුදු පාටට දිලිසෙනවා. අද ඔවුන්ගේ ජීවිත වල වැදගත්ම දවසයි. ඔවුන්ගේ දෙමාපියන්ගේ ජීවිත
දවස් ගානකින් පොත ලියන්න ගත්තේ අදය. අපේ ලොකු අක්කා පහුගිය ටිකේම මට ගනන් පාඩම් කියලදෙන්නට විය. ඇගේ ගනන්කාරකම් බලන්නට සිදුවීම නම් මගේ කරුමයකි. හිතුනොතින් මම මේ ගේ අතහැර ගොස් උපාලි ජින්නා වගේ දූපතක වගාවක් දාගෙන ජීවත් වෙමි. මම ලොකු සල්ලිකාරයෙක්
ඩෙංගු වයිරසයට විරුද්ධව සටන් කළ හැකි පළමු මදුරුවා බිහි කිරීමට කොළඹ විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් සමත් වී ඇත. මෙය ලංකාවේදී සත්ත්වයකුට කළ ප්රථම ජාන වෙනස් කිරීමේ පර්යේෂණය ලෙස ඉතිහාස ගත වේ. ඩෙංගු වයිරසයට විරුද්ධව සටන් කළ හැකි පළමු මදුරුවා බිහි කිරීමට
මේ දවස්වල ගොඩාක් දෙනෙක්ට හුරු පුරුදු වචනයක් තමයි “ස්වයං නිරෝධායනය” කියන්නේ. හරියට “ස්වයං නිරෝධානය” වෙන්න නම් ඒ කෙනා තුළ “ස්වං විනයක්” තියෙන්න ඕනේ. ඒත් අපි බොහෝ දෙනෙකුටත් නැත්තේ මේ ස්වයං විනයම තමා. අද ස්වයං නිරෝධානය වෙන අයට තියෙන එකම විනෝදේ
එකම අත්දැකීමක් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ අත්විඳින කොට අපි ඉබේම ඒ අත්දැකීමට ඇබ්බැහි වෙනවා. අපි යුද්දේ එක්ක අවුරුදු 30 ක් ජීවත් වුණා. මේ අවුරුදු 30 ඇතුළත බලයට ආපු සහ බලයෙන් පහ වුණු ආණ්ඩු හැම එකක්ම රටේ තියෙන ප්රශ්න අමතක කෙරෙව්වේ ජනතාවට
සාමාන්යයෙන් රදළ පෙළපත් හෝ වලව් පිළිබඳව කතා කරන විට බොහෝදෙනෙකුට සිහිගැන්වෙන්නේ කන්ද උඩරට වුව ද, සබරගමු පළාත ද රදළ පවුල් රැසක් සඳහා නිජබිම විය. එපමණක් නොව සබරගමුව පළාත තුළ එවැනි පවුල්වලට සෙවන දුන් ඉපැරණි වලව් රාශියක් ද තිබිණි. ඉන් සමහරක්
මෙම පින්තූරය අපරාධයක් සිදුවූ ස්තානයක දර්ශන ඡායාරූපයකි. මෙය නීතියෙන් නියම කර ඇති පරිදි එම ස්ථානයේ සිටි පළමු නිලධාරියා විසින් ගනු ලැබී තිබිනි. එය මිනීමැරුම් සිද්ධියක් වූ නමුත් බලධාරීන්ට ප්රහේලිකාවක් වූයේ අපරාධ දර්ශන ඡායාරූපවල ඝාතනය වූ පුද්ගලයා ආශ්රිතව පැව්ති අමුතු මීදුමයි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ තේවිජ්ජ සූත්රයේ දී සර්වබලධාරී දෙවියෙකු ලොව මවන ලදැයි යන ඊශ්වරනිර්මාණවාදය ප්රතික්ෂේප කරයි. අග්ගඤ්ඤ සූත්රය අනුවත්, අංගුත්තර නිකායේ අසංඛෙයිය සූත්රරය අනුවත් විශ්වයට ඇත්තේ හැකිලෙන දිග හැරෙන දෝලන ස්වභාවයක් වන අතර එහි ආරම්භයක් හෝ අවසානයක් දැකගත නොහැකිය. අංගුත්තර නිකායේ චතුක්ක
අවුරුදු පහකට කලින් උනු පුංචි සිදුවීමක්. උසස් පෙළ පංති යන්න අරන් දෙවෙනි අවුරුද්ද. දුෂ්කර ගමක ජීවත් වු නිසත්, මං කරපු විෂයන් වලට අමතර පංති, ගමේ නොතිබුනු නිසාත් බෝඩිමක නැවතිලා අධ්යාපන කටයුතු සිදු කරන්න වෙනවා. ඔය කාලේ ඉතිං මම බෝඩිමෙ යාළුවො